نیشانەی داون و دەستێوەردانی پێشوەختە

دەکرێت کۆمەڵێک چارەسەری جۆراوجۆر لە بەرنامەکانی دەستێوەردانی پێشوەختەدا بەکاربهێنرێن بۆ بەهێزکردنی گەورەترین ئاستی گەشەپێدان، سەربەخۆیی و بەرهەمداری لە ژیانی کەسانی خاوەن نیشانەی داوندا. لەم وتارەدا ئاماژە بە هەندێک لەم چارەسەرانە دەکەین:

چارەسەری سروشتی: ئەو چالاکی و ڕاهێنانە دەگرێتەوە کە یارمەتی بنیاتنانی لێهاتووییە جووڵەییەکان، زیادکردنی هێزی ماسوولکەکان و باشترکردنی هاوسەنگی دەدەن.

١. چارەسەری سروشتی کارێکی گرنگە، بەتایبەتی لە قۆناغی سەرەتای ژیانی منداڵدا، چونکە تواناکانی جەستەیی بنەما بۆ لێهاتووییەکانی تر دادەنێن. هەروەها توانای سووڕانەوە، خشین و ناسینی جیهانی دەوروبەریان و چۆنیەتی کارلێککردن لەگەڵیدا یارمەتیدەرە.

٢. هەروەها پسپۆڕی چارەسەری سروشتی دەتوانێت یارمەتی منداڵی خاوەن نیشانەی داون بدات بۆ قەرەبووکردنەوەی ئاڵنگارییە جەستەییەکان، وەک لاوازیی ماسوولکەکان، بە شێوازێک کە لە کێشە درێژخایەنەکان دوور بکەوێتەوە. بۆ نموونە: ڕەنگە پسپۆڕی چارەسەری سروشتی یارمەتی منداڵەکە بدات شێوازێکی ڕۆیشتنی کاریگەر دابمەزرێنێت لەبری شێوازێک کە ببێتە هۆی ئازاری پێ.

چارەسەری ئاخاوتن و قسەکردن: چارەسەری ئاخاوتن و قسەکردن دەتوانێت یارمەتی منداڵانی خاوەن نیشانەی داون بدات بۆ باشترکردنی لێهاتووییەکانی پەیوەندیکردنیان و بەکارهێنانی زمان بە شێوەیەکی کاریگەرتر.

١. زۆرجار منداڵانی خاوەن نیشانەی داون درەنگتر لە هاوتەمەنەکانیان فێری قسەکردن دەبن. پسپۆڕی ئاخاوتن و قسەکردن دەتوانێت یارمەتییان بدات بۆ پەرەپێدانی لێهاتووییە سەرەتاییە پێویستەکان بۆ پەیوەندیکردن، وەک: لاساییکردنەوەی دەنگەکان. ڕەنگە چارەسەرکار یارمەتی شیرپێدانی سروشتیی منداڵەکەش بدات چونکە شیرپێدانی سروشتی دەتوانێت ئەو ماسوولکانە بەهێز بکات کە بۆ قسەکردن بەکاردێن

٢. لە زۆر حاڵەتدا، منداڵانی خاوەن نیشانەی داون لە زمان تێدەگەن و دەیانەوێت پەیوەندی ببەستن پێش ئەوەی بتوانن قسە بکەن. چارەسەرکاری زمان و قسەکردن دەتوانێت یارمەتی منداڵ بدات هۆکارەکانی پەیوەندیکردنی جێگرەوە بەکاربهێنێت، وەک زمانی ئاماژە و وێنەکان، تا ئەو کاتەی فێری قسەکردن دەبێت.

٣. فێربوونی پەیوەندیکردن پرۆسەیەکی بەردەوامە، بۆیە کەسانی خاوەن نیشانەی داون ڕەنگە لە چارەسەری ئاخاوتن و زمان لە قوتابخانە و هەروەها ماڵ و کۆمەڵگەدا سوودمەند بن. هەروەها ڕەنگە چارەسەرکار یارمەتیدەر بێت لە لێهاتووییەکانی گفتوگۆکردن، لێهاتووییەکانی دەربڕین، تێگەیشتن لەوەی دەخوێنرێتەوە (پێی دەوترێت تێگەیشتن) و فێربوون و وەبیرهاتنەوەی وشەکان.

چارەسەری کارامەیی: چارەسەری کارامەیی یارمەتیدەرە لە دۆزینەوەی ڕێگاکان بۆ ڕێکخستنی ئەرکەکان و بارودۆخی ڕۆژانە تاوەکو لەگەڵ پێداویستییەکان و تواناکانی کەسەکەدا بگونجێت.

١. ئەم جۆرە چارەسەرە لێهاتووییەکانی چاودێریی خۆیی فێر دەکات، وەک نانخواردن، پۆشینی جلوبەرگ، نووسین و بەکارهێنانی کۆمپیوتەر.

٢. ڕەنگە چارەسەرکاری کارامەیی کەرەستەی تایبەت پێشکەش بکات کە بتوانێت یارمەتی باشترکردنی ئەدای ڕۆژانە بدات، وەک: ڕاهێنان لەسەر گرتنی پێنووس لە ڕێگەی بەهێزکردنی ماسوولکە وردەکانەوە.

چارەسەری ڕەفتاری و هەڵچوونی: کار دەکات بۆ دۆزینەوەی وەڵامدانەوەی بەسوود بۆ هەردوو ڕەفتاری خوازراو و نەخوازراو. ڕەنگە منداڵانی خاوەن نیشانەی داون بەهۆی سەختیی پەیوەندیکردنەوە هەست بە بێئومێدی بکەن و ڕەنگە ڕەفتاری ناچارەکییان تێدا گەشە بکات و ڕەنگە تێکچوونی فرەجووڵەیی و کەمیی سەرنج و کێشەکانی تری تەندروستی دەروونییان هەبێت.

١. ئەم جۆرە چارەسەرکارانە هەوڵ دەدەن لە هۆکاری ڕاهێنانی منداڵەکە تێبگەن، و ڕێگا و ستراتیژی دابنێن بۆ دوورکەوتنەوە یان ڕێگریکردن لە ڕوودانی ئەم بارودۆخانە، و فێرکردنی ڕێگای باشتر یان ئەرێنیتر بۆ وەڵامدانەوەی حاڵەتەکان.

٢. دەکرێت پسپۆڕی دەروونی، ڕاوێژکار یان پسپۆڕانی تری تەندروستی دەروونی یارمەتی منداڵەکە بدەن بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ هەستەکان و بنیاتنانی لێهاتووییەکانی مامەڵەکردن لەگەڵ کەسانی تردا.

٣. ئەو گۆڕانکارییانەی لە ئاستی هۆرمۆندا ڕوودەدەن کە هەرزەکاران لە ماوەی باڵغبووندا پێیدا تێدەپەڕن، دەکرێت ببێتە هۆی ئەوەی زیاتر شەڕەنگێز بن. چارەسەرکارانی ڕەفتاری دەتوانن یارمەتی هەرزەکاران بدەن بۆ ناسینەوەی هەستە توندەکانیان و فێرکردنی ڕێگای تەندروست بۆ گەیشتن بە هەستی ئارامی.

٤. هەروەها ڕەنگە دایکوباوکانیش سوود لە ڕێنماییەکان وەربگرن دەربارەی چۆنیەتی یارمەتیدانی کەسانی خاوەن نیشانەی داون بۆ بەڕێوەبردنی ئاڵنگارییە ڕۆژانەکان و گەیشتن بە تەواوی تواناکانیان.

سەرچاوە

.https://www.nichd.nih.gov/health/topics/down/conditioninfo/treatments

بۆ وتاری زیاتر دەربارەی نیشانەی داون:

چی پێویستە دەربارەی نیشانەی داون بزانرێت؟

ئەم بابەتە لە بنەڕەتدا بە زمانی عەرەبی بڵاوکراوەتەوە. ئەم وەرگێڕانە بە یارمەتی زیرەکیی دەستکرد ئەنجام دراوە؛ دەقی عەرەبی سەرچاوەی سەرەکییە.