ڕێبەری تۆ بۆ نووسینی پلانێکی پەروەردەیی تاکەکەسیی سەرکەوتوو

پلانە پەروەردەییە تاکەکەسییەکان پێکهاتەیەکی سەرەکین بۆ منداڵانی خاوەن پێداویستیی تایبەت و مامۆستایەکانیان، لەبەر ئەوەی بەپێی پێداویستییەکانی منداڵەکە دادەڕێژرێن. بەم هۆیەوە، پێویستە مامۆستایان لە کاتی ئامادەکردنی پلانە پەروەردەییە تاکەکەسییەکاندا ورد بن. بۆیە ئەم ڕێبەرەی خوارەوەت لەگەڵ بەش دەکەین:

ڕێبەری مامۆستایان بۆ نووسینی بەرنامەیەکی فێرکاریی تاکەکەسیی سەرکەوتوو

ئەو منداڵە خاوەن پێداویستییە تایبەتەی سەلمێنراوە کەمئەندامییەکەی کاریگەری لەسەر توانای فێربوونی هەیە، شایستەی بەرنامەی پەروەردەیی تاکەکەسییە. ئەم ڕێبەرە ئەوە ڕوون دەکاتەوە کە پێویستە مامۆستایان دەربارەی بەرنامەی پەروەردەیی تاکەکەسی بیزانن و رەنگە دانان و جێبەجێکردنی بەرنامەی پەروەردەیی تاکەکەسی پرۆسەیەکی درێژ و پڕ لە زەحمەت دیار بێت و بەزۆری ئەم تیمە دایکوباوک، بەرپرسانی قوتابخانە و پێشکەشکارانی خزمەتگوزارییەکانی چاودێریی تەندروستی دەگرێتەوە وەکو ؟

گرنگە باسی ئەوە بکرێت کە بەرنامە پەروەردەییە تاکەکەسییەکان لە ڕووی داڕشتن، ماوە و ئەو زانیارییانەی تێیدایە جیاوازن، نەک تەنها لەسەر بنەمای منداڵەکە، بەڵکو بەپێی وڵات و ئاستی پەروەردەیی ناوخۆیی تێیدا و رەنگە هەندێک قوتابخانە داوای زانیارییەک بکەن کە قوتابخانەکانی تر داوای نەکەن. لەگەڵ ئەوەشدا، مەبەست و ئامانجە گشتییەکانی بەرنامەی پەروەردەیی تاکەکەسی هاوشێوەن، ئەوانیش: ئاسانکاری بۆ وانەوتنەوەی کاریگەر، بەهێزکردنی فێربوون، و بەدەستهێنانی ئەنجامی باشتر بۆ منداڵانی خاوەن پێداویستیی تایبەت.

مەبەست لە پلانە پەروەردەییە تاکەکەسییەکان چییە؟

پلانە پەروەردەییە تاکەکەسییەکان بۆ ئەو منداڵانە دابین دەکرێن کە شایستەی وەرگرتنی پەروەردەی تایبەتن لە سیستەمی قوتابخانە حکومییەکاندا و ئەم پلانانە بە لەبەرچاوگرتنی پێداویستییەکانی هەر منداڵێک دادەڕێژرێن بە مەبەستی دابینکردنی خزمەتگوزاری، ئاسانکاری، دەستکاری و دەرفەتی یەکسان بۆ منداڵانی خاوەن پێداویستیی تایبەت. هەروەها، پلانە پەروەردەییە تاکەکەسییەکان وەک هۆکارێکی یارمەتیدەر دادەنرێن کە منداڵ دەتوانێت لە ڕێگەیەوە فێر بێت و بگاتە تەواوی تواناکانی خۆی.

هەروەها پێویستە دایکوباوکان، مامۆستایان، کارمەندانی قوتابخانە و پسپۆڕانی تر کۆببنەوە بۆ ئەوەی لە پێداویستییە تایبەتەکانی منداڵەکە تێبگەن و شیکارییان بۆ بکەن. بە زانیاری و ئەزموونی خۆیان، هەموو لایەنەکان بەرنامەیەکی فێرکاری دادەهێنن کە یارمەتی قوتابی دەدات بەشداری بکات و لە پرۆگرامەکانی خوێندندا بەرەوپێش بچێت. هەروەها پلانە پەروەردەییە تاکەکەسییەکان بە وردی ئەو خزمەتگوزارییانەی پەروەردەی تایبەت دیاری دەکەن کە قوتابی وەریدەگرێت، بە پشتبەستن بە سروشتی کەمئەندامییەکە.

کێ شایستەی وەرگرتنی خزمەتگوزارییەکانی پەروەردەی تایبەت و پلانە پەروەردەییە تاکەکەسییەکانە؟

کاندیدانی پەروەردەی تایبەت سەرەتا لەلایەن دایکوباوک یان مامۆستایەکانیانەوە دەستنیشان دەکرێن. دایکوباوک یان مامۆستایان دەتوانن داوای هەڵسەنگاندن لە قوتابخانە بکەن بۆ دیاریکردنی ئەوەی ئایا کەمئەندامییەکی هەیە کە شایستەی بکات بۆ وەرگرتنی خزمەتگوزارییەکانی پەروەردەی تایبەت. لە ئێستادا، ١٣ پۆل هەیە کە منداڵ بەپێیان شایستە دەبێت:

١- تێکچوونی تەیفی ئۆتیزم

٢- کوێری

٣- تێکچوونی سۆزداری

٤- کەمبیستن

٥- کەمئەندامیی ژیری

٦- کەمئەندامیی فرەچەشن

٧- لاوازیی ئێسکەکان

٨- کەمئەندامیی تەندروستیی تر

۹- گرفتەکانی فێربوون

١٠- گرانگۆیی یان گرفتی زمان

١١- پێکانەکانی مێشک

١٢- کێشەکانی بینین

گرنگە تێبینی ئەوە بکرێت کە هەموو فێرخوازانی خاوەن پێداویستیی تایبەت پێویستیان بە پەروەردەی تایبەت نییە. دەبێت بسەلمێنرێت کە کەمئەندامییەکە کاریگەری لەسەر توانای فێربوونی قوتابی هەیە. لە حاڵەتی گرفتەکانی فێربوون، زۆرجار مامۆستایان یەکەم کەسن کە تێبینی ئەوە دەکەن ئایا قوتابی لە ڕووی ئەکادیمییەوە لە ململانێدایە، و ئایا ئەمە ئاماژەیە بۆ کێشەیەکی مەترسیدارتر یان نا. ماڵپەڕی KidsHeath لیستێکی لەو نیشانانە کۆکردووەتەوە کە ڕەنگە ئاماژە بن بۆ بوونی کەمئەندامی لە فێربووندا، ئەوانیش:

١- بەدەستهێنانی نمرەی لاواز بە بەردەوامی سەرەڕای هەوڵدان

٢- پێویستی بە ڕێنمایی هەنگاو بە هەنگاو بە شێوەیەکی بەردەوام

٣- کێشە لە تێگەیشتن لە لۆژیکی پشت ئەرکەکانی چارەسەرکردنی کێشە

٤- لاوازیی بیرگە

٥- زەحمەتی لە فێربوونی ئەرکی نوێدا

٦- لەبیرچوونەوەی کارامەییەکان

٧- گرفت لە خوێندنەوە، نووسین یان بیرکاریدا

٨- بوونی کێشە لە پەیوەندیکردندا

٩- هەستکردن بە بێئومێدییەکی زۆر لە قوتابخانە و ئەرکی ماڵەوە

ڕوانینێکی گشتی بۆ پلانی پەروەردەیی تاکەکەسی

پلانە پەروەردەییە تاکەکەسییەکان پێکهاتەیەکی گرنگن بۆ منداڵانی خاوەن پێداویستیی تایبەت و مامۆستایەکانیان. لە ڕێگەی بەرنامەی پەروەردەیی تاکەکەسییەوە، مامۆستایان بە ئامراز و هۆکارەکانی یارمەتیدان و دەستکارییەکان بۆ باشترکردنی وانەوتنەوە دابین دەکرێن، و پێویستە قوتابیان باشتربوون لە فێربوون و ئەنجامە ئەکادیمییەکاندا پێشان بدەن. هەروەها پلانە پەروەردەییە تاکەکەسییەکان بەرنامەی تاکەکەسایەتین؛ هیچ بەرنامەیەکی یەکگرتوو نییە کە بۆ هەمووان گونجاو بێت.

پێش بیرکردنەوە لە پلانی پەروەردەیی تاکەکەسی، دەبێت ئەگەری پێویستیی منداڵ بە پەروەردەی تایبەت و خزمەتگوزارییە پەیوەندیدارەکانی دیاری بکرێت و هەڵسەنگاندنی بۆ بکرێت. دایکوباوکان دەتوانن داوای هەڵسەنگاندن بۆ منداڵەکانیان بکەن. هەروەها مامۆستایانیش دەتوانن فێرخوازان بۆ هەڵسەنگاندن بنێرن، و ئەمەش بەزۆری دوای هەوڵدان بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان لەناو پۆلی ئاساییدا ڕوودەدات. هەر کە فێرخواز بۆ هەڵسەنگاندن ڕەوانە کرا، پسپۆڕانی لێهاتوو ئەنجامەکان هەڵدەسەنگێنن و بڕیاری کۆتایی دەدەن سەبارەت بەوەی کە ئایا منداڵەکە دەناڵێنێت بەدەست "کەمئەندامی"یەوە یان نا. لە ماوەی کۆبوونەوەی پلانی پەروەردەیی تاکەکەسیدا، پێویستە دایکوباوکان، پێش هەموو شتێک، ڕەزامەندی بدەن بۆ ئەوەی منداڵەکانیان پەروەردەی تایبەت و خزمەتگوزارییە پەیوەندیدارەکان وەربگرن. هەر کە بەرنامەی پەروەردەیی تاکەکەسی داڕێژرا و پەسەند کرا، خزمەتگوزارییەکانی پەروەردەی تایبەت دابین دەکرێن. ئەمەش هەموو هۆکارەکانی یارمەتیدان، دەستکارییەکانی پرۆگرام یان خشتە، و پشتگیریی زیادە وەک ئەوەی لە بەرنامەی پەروەردەیی تاکەکەسیدا ڕوون کراوەتەوە لەخۆدەگرێت.

ڕۆڵی مامۆستایان لە بەرنامەی پەروەردەیی تاکەکەسیدا

مامۆستایان و بەرپرسانی قوتابخانە بە شێوەیەکی خولیی بەرەوپێشچوونی قوتابی هەڵدەسەنگێنن و ڕاپۆرتێک پێشکەش بە دایکوباوکان دەکەن. لەبەر ئەوەی بەرنامە پەروەردەییە تاکەکەسییەکان بە شێوەیەکی ساڵانە پێداچوونەوەیان بۆ دەکرێت و هەموار دەکرێنەوە لەسەر بنەمای بەرەوپێشچوونی گشتیی منداڵەکە، چ ئامانجەکانی بەدیهێنابێت یان نا، و لەسەر بنەمای پێشنیاری مامۆستایان و دایکوباوکان. دوای سێ ساڵ، دووبارە هەڵسەنگاندن بۆ منداڵان دەکرێتەوە بۆ دڵنیابوون لە پێویستییان بۆ بەردەوامبوون لە شایستەیی. جگە لەوەش، هەڵسەنگاندنیان بۆ دەکرێت بۆ زانینی هەر گۆڕانکارییەک کە بەسەر پێداویستییە پەروەردەییەکانیاندا بێت. و ئەم هەڵسەنگاندنانەی "هەر سێ ساڵ جارێک" بەردەوام دەبن تاوەکو منداڵەکە لە قوتابخانە تەواو دەبێت یان وەک نەشیاو دادەنرێت.

مامۆستایان بە بەشێکی سەرەکیی بەرنامەی پەروەردەیی تاکەکەسی و سەرکەوتنی منداڵ دادەنرێن. پێویستە یەکێک لەو مامۆستایانەی کە بە شێوەیەکی بەردەوام لەگەڵ منداڵەکە کار دەکات (یان چەند مامۆستایەک) بانگهێشت بکرێت بۆ بەشداریکردن لە داڕشتنی بەرنامەی فێرکاریی تاکەکەسیدا. هەروەها مامۆستا تێڕوانین و ڕاسپاردە پێشکەش دەکات بە پشتبەستن بە پرۆگرامی گشتی لەناو پۆلی ئاساییدا، و ڕاوێژ دەدات سەبارەت بەو جۆرە خزمەتگوزارییانەی ڕەنگە منداڵەکە پێویستی پێیان بێت و ڕەنگە پێشنیاری گۆڕانکاری لە پرۆگرامەکانی خوێندندا بکات کە یارمەتی منداڵ دەدات فێر بێت و بەرەوپێش بچێت، ڕەنگە ستراتیژی بۆ کێشە ڕەفتارییەکانیش جێبەجێ بکات. لە کۆبوونەوەکەدا، گرنگە مامۆستا ئەنجامی تاقیکردنەوەکان، نەخشەکانی ڕەفتار، نمرەکانی بیرکاری، نموونەی نووسین، یان هەر نموونەیەکی ڕوونکردنەوەیی تر کە ئاستەنگەکان ڕوون دەکاتەوە ئامادە بکات.

پلانی پەروەردەیی تاکەکەسی چی لەخۆدەگرێت؟

دەبێت پلانە پەروەردەییە تاکەکەسییەکان زانیاریی دیاریکراو دەربارەی قوتابی لەخۆبگرن و دەبێت ستراتیژییەکی فێرکاری پێشکەش بکەن کە کەمئەندامی و پێداویستییە تایبەتەکانی لەبەرچاو بگرێت. بە کورتی، ئەمانەی خوارەوە لەخۆدەگرێت:

ئاستی ئێستای کارکردن: ئەمە پوختەیەکی گشتییە لەسەر کارکردنی منداڵ لە کاتی ئێستادا. ئەم زانیارییە لە نمرەکانی قوتابی، ئەنجامی تاقیکردنەوەکان، ئاستی ئەنجامدان لە ئەرک یان پرۆژەکاندا، ڕەفتار لە پۆلدا، سەرنجدان، خووەکان، کارامەییەکان و تێبینییەکانەوە بەدەست دەهێنرێت. بە بەکارهێنانی داتای بنەڕەتیی پێوانەکراو، ئەم بەشە هەڵسەنگاندن بۆ ئەوە دەکات کە چۆن کەمئەندامیی قوتابی کاریگەری لەسەر بەرەوپێشچوون یان بەشداریکردنی لە پرۆگرامە گشتییەکانی خوێندنی قوتابخانەدا هەیە. لێرە دەتوانیت زیاتر دەربارەی ئاستی کارکردنی ئێستا بزانیت

ئامانجەکان: ئامانجەکانی پلانی پەروەردەیی تاکەکەسی پێوەرێکن بۆ بەرەوپێشچوونی قوتابی و وەک خاڵی ئامانجدار بۆ ئامانجە ئەکادیمی، ڕەفتاری و کۆمەڵایەتییەکان کار دەکەن. ئامانجەکان دابەش دەکرێن بۆ بەشی بچووکتر کە شیاوی بەدیهێنان بن، ئەمەش ڕێگە بە مامۆستایان دەدات بە ئاسانی چاودێری و پێوانی ئاستی بەرەوپێشچوونی قوتابی بکەن و لە ماوەی پێداچوونەوەی ساڵانەی پلانە پەروەردەییە تاکەکەسییەکاندا دووبارە هەڵسەنگاندن بۆ ئامانجەکان دەکرێتەوە. ڕەنگە لێرەدا مەبەستەکەت بدۆزیتەوە لە چۆنیەتی داڕشتنی ئامانجە ڕەفتارییەکان

بەشداریکردن: پلانی پەروەردەیی تاکەکەسی ڕوونی دەکاتەوە کە ئایا قوتابی بەشداری لە پۆلێکی ئاساییدا دەکات - چ بە دەوامی تەواو یان بەشەدەوام - یان ئایا لە گرووپێکی فێرکاریی بچووکدا دادەنرێت. سەرەڕای ئەوەش، پلانە پەروەردەییە تاکەکەسییەکان وەسفی ئەوە دەکەن کەی و چۆن قوتابی تاقیکردنەوەکانی بەدەستهێنان ئەنجام دەدات و هەروەها پێویستی بە هەر دەستکارییەک لە کاتی تاقیکردنەوەدا دیاری دەکات.

خزمەتگوزارییەکانی گواستنەوە: هەر کە تەمەنی قوتابی گەیشتە ١٦ ساڵ، بەرنامەی پەروەردەیی تاکەکەسی ئەو ئامانجانە لەخۆدەگرێت کە یارمەتی قوتابی دەدەن کاتێک لە قوتابخانە دەگوازرێتەوە.

وەرگێڕانی بەدەستکارییەوە

ئەم بابەتە لە بنەڕەتدا بە زمانی عەرەبی بڵاوکراوەتەوە. ئەم وەرگێڕانە بە یارمەتی زیرەکیی دەستکرد ئەنجام دراوە؛ دەقی عەرەبی سەرچاوەی سەرەکییە.