ستراتیژییەکانی مامەڵەکردن لە پۆلدا لەگەڵ قوتابیانی فرەجووڵەیی و کەمیی سەرنج

تێکچوونی فرەجووڵەیی و کەمیی سەرنج بە یەکێک لە باوترین تێکچوونەکان لەنێو منداڵاندا دادەنرێت، کە تێکچوونێکی دەماریی-بایۆلۆژییە و تووشی ١٥٫٥٪ی منداڵانی شانشینی عەرەبیی سعودی دەبێت، و بە ئاستێکی بەرزی زەحمەتیی تەرکیز، کەمیی سەرنج، هەڵەشەیی، و زەحمەتیی تەرکیزکردن بۆ ماوەیەکی درێژخایەن دەناسرێتەوە. جگە لە دەستنیشانکردنی ئەو منداڵانەی کە بەدەست تێکچوونی کەمیی سەرنجەوە دەناڵێنن، کێشەی فێربوونیشیان هەیە تەنانەت ئەگەر فرەجووڵەییشیان نەبێت، هەروەها تێکچوونەکە کاریگەری دەکاتە سەر ڕەفتارەکانی منداڵ و کارلێکە کۆمەڵایەتییەکانی، و لەم وتارەدا هەندێک خاڵی سەرەکی دەخەینە ڕوو بۆ مامەڵەکردن لەگەڵیان لە ناو پۆلدا.

لە لایەنی یەکەمدا، زۆرێک لە منداڵانی خاوەن فرەجووڵەیی و کەمیی سەرنج تووشی زەحمەتی دەبن لە جێبەجێکردنی ڕێنماییەکان، تەواوکردنی ئەرکەکانی ماڵەوە، و ڕێکخستنی لەپێشینەکان.

و لە دیارترین ئامۆژگارییەکان بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ئەو کێشانە ئەمانەن:

ئەو ئەرکەی داواکراوە منداڵەکە ئەنجامی بدات دابەشی بکە بۆ چەند هەنگاوێک لە سادەوە بۆ ئاڵۆز و لە ئاسانەوە بۆ سەختتر، نموونەیەک بۆ ئەو کارەی داواکراوە لە منداڵەکە ئەنجامی بدات دابنێ تا ئاستی تەرکیزی بپارێزێت و ئاستی بڵاوبوونەوەی سەرنجی کەم بکاتەوە و لەو ئامانجە تێبگات کە لێی داواکراوە، یارمەتی منداڵەکە بدە لە بەڕێوەبردنی کاتەکەیدا و یارمەتیی پێشکەش بکە بۆ ڕێکخستن و بەڕێوەبردن لە قوتابخانە یان لە ماڵەوە، ئەوەش بە دانانی خشتەیەکی تایبەت بۆ منداڵەکە و کاتژمێرێکی دیاریکەری کات بۆ هەر دانیشتنێک یان ئامانجێک کە دەویسترێت ئەنجام بدرێت، و بۆی ڕوون بکەرەوە کەی لە هەموو ئەرکەکان دەبێتەوە.

بەڵام لە مامەڵەکردن لەگەڵ ئەو ڕەفتارانەی کە بەزۆری هاوڕێی تێکچوونەکەن، ئەوا پێشینەکانی ڕەفتار و دەرئەنجامەکانی ڕەفتار شی دەکەینەوە تا بتوانیت ئەو هۆکارە بزانیت کە دەبێتە هۆی دروستبوونی ڕەفتارەکە و مانەوەی، و ڕێکاری پێشوەختەی لەگەڵدا بەکاربهێنە بەپێی هۆکارەکە شێوازی گونجاو هەڵدەبژێردرێت بۆ ڕزگاربوون لێی، لە کاتی وانەکەدا کاتی پشوو بدە بە منداڵەکە و نەرم و نیان بە بەو پێیەی لەگەڵ پێداویستیی منداڵەکەتدا دەگونجێت بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا پرۆسەکە بە هەڕەمەکی مەهێڵەرەوە، سیستەمێکی پەسەندکراو بۆ دانیشتن بەکاربهێنە بەپێی بارودۆخی منداڵەکە و بەپێی سروشتی ئەو ئامانجەی پێشکەش دەکرێت، و باشتر وایە جۆراوجۆری لە شێوازی دانیشتندا بکرێت، جارێک لەسەر کورسی و مێز و جارێک لەسەر زەوی و جارێک لە گۆڕەپانی قوتابخانە و بەم شێوەیە، لە کۆتاییدا ئاماژەیەکی تایبەت بەکاربهێنە بۆ دووبارە ئاراستەکردنەوە وەک کارتە وێنەییەکان و کارتە گواستراوەکان لە گۆشەکەدا و دیاریکەری کات تا منداڵەکە بتوانێت کاتی دەستپێکردنی دانیشتنەکە و کاتی کۆتاییهاتنی و ماوەی بەردەوامبوونی بزانێت.

لە کۆتاییشدا، زۆرجار ئەوانەی تێکچوونی فرەجووڵەیی و کەمیی سەرنجیان هەیە دەناڵێنن لە تێگەیشتن لە ئاماژە کۆمەڵایەتییەکان، بۆیە ئەم هەنگاوانە بگرەبەر: بۆ زیادکردنی کارلێکە کۆمەڵایەتییەکانیان لەگەڵ کۆمەڵگاکەیاندا، بارودۆخەکان بنوێنە بۆ زیادکردنی پەیوەندیی کۆمەڵایەتی، ئەوەش یاخود بە پێشکەشکردنی چیرۆکێکی کۆمەڵایەتی بۆ منداڵەکە بۆ بەدەستهێنانی لێهاتووییەکە، یان لە ڕێگەی مۆدێلسازیی ڕاستەوخۆ یان وێنەیی و وێنەگرتنی بارودۆخەکە، دەرفەتی کۆمەڵایەتیی گونجاو بۆ منداڵەکە بخوڵقێنە ئەوەش لە ڕێگەی کارلێکی منداڵ لەگەڵ هاوپۆلەکانی لە ڕێگەی یارییکردن یان بەشداریکردنی لە چالاکییەکانی ناو پۆلدا، لە کۆتاییشدا بێئومێدیی منداڵەکە کەم بکەرەوە و بەهایەکی ئەرێنی بۆ خودی منداڵەکە بدە و پاداشتی بکە لە هەر جارێکدا کە دەستپێشخەری دەکات لە کارلێککردن لەگەڵ هاوپۆلەکانی یان تەنانەت بەشداریکردن لەسەر داوای کەسانی دیکە بە شێوەیەکی دروست.

یاسەمین ئەلسوقەیر - خوێندکاری ماستەر لە تێکچوونە ڕەفتاری و سۆزدارییەکان

زانکۆی مەلیک سعوود

سەرچاوەکان

.Www.Ngha.med.sa

ئەم بابەتە لە بنەڕەتدا بە زمانی عەرەبی بڵاوکراوەتەوە. ئەم وەرگێڕانە بە یارمەتی زیرەکیی دەستکرد ئەنجام دراوە؛ دەقی عەرەبی سەرچاوەی سەرەکییە.