پێنج باوەڕی هەڵە دەربارەی فێربوونی لەدوورەوە

گەشەسەندنی بەردەوامی بەکارهێنانی خزمەتگوزارییەکانی پەیوەندیی ئینتەرنێت و ئاسانیی دەستڕاگەیشتن بە ئامێرە تەکنۆلۆژییە گوازراوەکان بەشدار بوون لە گۆڕینی زۆرێک لە شێوازەکانی ژیان، بەڵام شێواز و ڕێگاکانی فێرکردن گۆڕانکارییەکی بەو قەبارەیە بەخۆیانەوە نەبینیوە کە لەم قۆناغە نائاساییەدا تێبینی دەکەین، لەبەر لێکەوتەکانی کۆرۆنا کە قەیرانی ئێستا زۆربەی مامۆستایانی لە سەرتاسەری جیهاندا ناچار کرد شێواز و تەکنەلۆژیاکانی فێرکردنی لەدوورەوە بەکاربهێنن. لەگەڵ ئەم بڵاوبوونەوە فراوانەی فێرکردنی لەدوورەوە، تێگەیشتنی هەڵەش دەربارەی فێرکردنی لەدوورەوە بڵاوبوونەوە، کە لەم وتارەدا هەندێکیان بەم شێوەیە ڕەتدەکەینەوە:

1. دەکرێت دەستبەرداری مامۆستا بین لە فێرکردنی لەدوورەوە.

هەندێک کەس پێیان وایە مادام کەرەستە و سەرچاوەکانی خوێندن لەسەر ئینتەرنێت بەردەستن، کەواتە لە فێرکردنی لەدوورەوەدا پێویست بە مامۆستا ناکات، بەڵام مامۆستا ڕۆڵێکی سەرەکی لە فێرکردنی لەدوورەوەدا هەیە بۆ هەموو قۆناغەکان و بەتایبەتی لەم قۆناغەدا ناتوانرێت دەستبەرداری ببین. دەبێت بە درێژایی کات لەگەڵ خوێندکارەکانیدا بێت بۆ ڕێنماییکردنیان و چاودێریکردنی بەرەوپێشچوونیان و یارمەتیدانیان لە کاتی پێویستدا، لە ڕۆڵێکی ڕێنماییکاری و ئاراستەکاری سەرەکیدا کە هیچ جێگرەوەیەکی نییە. تەنانەت لە قۆناغەکانی خوێندنی زانکۆ و خوێندنی باڵاشدا کە خوێندکار مەودایەکی فراوانی لە سەربەخۆیی فێربوون هەیە و خوێندکاران خێرایی و خشتەی فێربوونی گونجاو بۆ خۆیان دیاری دەکەن، دەبینین مامۆستا هەمیشە ئامادەیە بۆ سەرپەرشتیکردنی کاری خوێندکاران و دڵنیابوونەوە لە پابەندبوونیان بە وادە دیاریکراوەکان سەبارەت بە تاقیکردنەوە و توێژینەوەکان و هاوشێوەکانیان. ڕەنگە هەندێک ئیستسنا ببینین وەک خولە فێرکارییە هەڵبژاردەییەکان لەسەر ئینتەرنێت کە پێویستیان بە سەرپەرشتی و هەڵسەنگاندنی بەرپرسان نییە، بەڵام ئەمە لەسەر پۆلە خوێندنییەکانی لەدوورەوە پەیڕەو ناکرێت.

٢. زەحمەتیی پەیوەندیکردن لە فێرکردنی لەدوورەوەدا.

ڕەنگە گفتوگۆی ڕووبەڕوو لە پۆلەکانی خوێندندا هەمیشە باشتر بێت بەراورد بە شێوازەکانی پەیوەندیکردن لەدوورەوە. بەڵام زاڵبوون بەسەر ئەم ڕێگرییەدا ئاسانە لەڕێگەی ڕێکخستنی پەیوەندی نێوان مامۆستایان و خوێندکاران بەشێوەیەکی زیندوو و ڕاستەوخۆ لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە. زۆربەی پلاتفۆرمەکانی خوێندنی لەدوورەوە کەرەستە بۆ گفتوگۆی دەستبەجێ لە نێوان مامۆستایان و خوێندکاراندا دابین دەکەن و ڕێکخستنی دیداری ڕاستەوخۆ لە نێوانیاندا بە داگرتنی یەک دوگمە ئاسان دەکەن. بۆیە پەیوەندیکردن لەدوورەوە بە هۆکارێکی ڕاستەقینە نابینین بۆ لەپێشگرتنی فێربوون و کارلێکی نێوان خوێندکاران و مامۆستایان.

٣. دابەزینی پاڵنەری خوێندکاران بۆ فێربوونی لەدوورەوە.

ئاشکرایە کە ئەم قۆناغە پێویستی بە هەوڵێکی دووهێندە هەیە لە ڕێکخستنی ماندووبوونی خوێندکاران و کۆکردنەوەی سەرنجیان، و پێشبینی دەکرێت دابڕان لە ئامادەبوون لە وانەکاندا کاریگەری لەسەر پابەندبوونیان بە ئەنجامدانی ئەرکەکان هەبێت، بەڵام لە فێرکردنی لەدوورەوەدا دەرفەتێکی لەبار هەیە بۆ ئەوانەی کە تێکەڵبوونیان لەگەڵ خشتەیەکی فێرکاریی دیاریکراو بە وانەکان بۆ دژوارە، و پێیان باشە بە شێوازێکی جیاواز بچنە نێو خوێندنەوە. زۆرێک لە خوێندکارانی زانکۆ لەبری فێربوونی تەقلیدی، فێربوونی لەدوورەوە هەڵدەبژێرن بۆ بەدەستهێنانی لێهاتوویی جۆراوجۆری فێربوون کە شیاویان بکات بۆ ژینگەی کار، و لەبەر ئەوەی ڕێگەیان پێدەدات خێرایی و ڕیتمی فێربوون بەپێی پێداویستییەکان و بارودۆخی خێزانییان دیاری بکەن. هەر بۆیە دەبینین ئەوان زیاتر لە خوێندکارانی فێرکردنی تەقلیدی بە دیسپلین و سەربەخۆیی جیادەکرێنەوە.

٤. زەحمەتیی ڕاکێشانی سەرنجی خوێندکاران

ڕەنگە ئەمە ڕاست بێت، بەڵام ئەو تاقیکردنەوە تەقلیدییانەی کە بە شێوەیەکی گشتی لە فێرکردندا بەکاردەهێنرێن وەک: (پڕکردنەوەی بۆشاییەکان و هەڵبژاردنی فرەبژاردە) کنجکۆڵی و جۆش و خرۆشی خوێندکاران ناورووژێنن، و تێکەڵبوون لەگەڵ وانە و چالاکییەکاندا سەخت دەبێت. هەر بۆیە دەبینین مامۆستایان لە پۆلە تەقلیدییەکاندا لە ڕاکێشانی سەرنجی خوێندکارەکانیاندا بە چالاکیی هەمەجۆر لەناو پۆلدا سەرکەوتوون. بەڵام خۆشبەختانە، ئامرازی تەکنەلۆژی هەن کە دیزاینکردنی چالاکییە پەروەردەییەکان بە نوێترین شێواز لە کاتی فێرکردنی لەدوورەوەدا بۆمان ئاسان دەکەن. پلاتفۆرمە پەروەردەییەکان خزمەتگوزاریی بێشومار پێشکەش دەکەن (وەک گفتوگۆی ڕاستەوخۆ، تەختەی ئەلیکترۆنیی ڕابردنی هزر، هاوبەشکردنی شاشەکان، ڕاپرسییەکان و ئەوانی تر) کە کارلێکی ڕاستەوخۆ لە نێوان مامۆستا و خوێندکاراندا ئاسان دەکەن وەک ئەوەی لە ژووری پۆلی تەقلیدیدا بن.

٥. وانەکانی لەدوورەوە دووبارە دەبنەوە و نوێ نابنەوە

یەکێک لە تێگەیشتنە هەڵەکان دەربارەی فێربوون لەڕێگەی ئینتەرنێتەوە ئەوەیە کە وانەکانی لەدوورەوە دووبارەن و نوێ نابنەوە، بەڵام بە تەواوی بە پێچەوانەوەیە، ناوەڕۆکی فێرکاری لەسەر ئینتەرنێت بۆ هەموو کات و شوێنێک دەستنادات، بەڵکوو بەهۆی خێرایی بڵاوبوونەوەی هەواڵەکان و ئاسانیی دەستڕاگەیشتن پێیان و بەهۆی گۆڕانکارییە بەردەوامەکان لە شێوازەکانی دیزاینکردنی سەرچاوە فێرکارییەکان وەک خولەکان، بەردەوام نوێ دەبێتەوە. باو نییە کە نووسینی ناوەڕۆکی پەروەردەیی پشت بە سەرچاوە کۆنەکان ببەستێت، و ناتوانرێت گرنگیی نوێکردنەوەی بەردەوامی کەرەستەکانی وانەوتنەوە لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە کەم سەیر بکرێت.

خوێندنی لەدوورەوە وامان لێدەکات پێداویستییە فێرکارییەکانی خوێندکاران بە شێوازی ئاسان و مۆدێرن لە هەموو کات و ساتێکدا پڕبکەینەوە. بۆیە پێویستە هەندێک لە تێگەیشتنە هەڵەکان دەربارەی فێرکردنی لەدوورەوە ڕاستبکرێنەوە و پشتگیری لە هەوڵەکانی ئەو دامەزراوانە بکرێت کە کاری لەسەر دەکەن.

سەرچاوە:

Zielinski Jakub, 2018. 5 Myths about online teaching, click meeting.

.https://blog.clickmeeting.com/online-teaching-myths

ئەم بابەتە لە بنەڕەتدا بە زمانی عەرەبی بڵاوکراوەتەوە. ئەم وەرگێڕانە بە یارمەتی زیرەکیی دەستکرد ئەنجام دراوە؛ دەقی عەرەبی سەرچاوەی سەرەکییە.