ستراتیژیای مۆدێلکردنی خود بە بەکارهێنانی ڤیدیۆ و ڕۆڵی لە بەرزکردنەوەی لێهاتووییەکانی خوێندنەوە لای ئەو قوتابییانەی کێشەی خوێندنەوەیان هەیە

«ستراتیژیای مۆدێلکردنی خود بە بەکارهێنانی ڤیدیۆ بە یەکێک لەو ستراتیژیا بەڵگەدارەکان دادەنرێت کە دەکرێت بۆ پەرەپێدانی لێهاتووییە ڕەفتاری و ئەکادیمییەکان لای کەسانی خاوەن کەمئەندامی بەکاربهێنرێت. بەپێی ئەم ستراتیژیایە، ڤیدیۆی منداڵەکە تۆمار دەکرێت کاتێک لێهاتووییە دیاریکراوەکە بە سەرکەوتوویی ئەنجام دەدات، پاشان داوای لێ دەکرێت سەیری ڤیدیۆکە بکات و سەرنجی خۆی بدات لە کاتی ئەنجامدانی ڕەفتارە دیاریکراوەکەدا تا چاوی لێ بکات و بتوانێت بە شێوەیەکی سەربەخۆ و سەرکەوتوو ئەنجامی بدات. ئەو هەوڵانەی کە هەردوو توێژەر Creer و Miklich لە ساڵی (١٩٧٠) ئەنجامیان دا لە یەکەمین ئەو هەوڵانە دادەنرێن کە کاریگەریی بەکارهێنانی ئەم ستراتیژیایەیان بۆ دەستکاریکردنی ڕەفتارە کۆمەڵایەتییە نەگونجاوەکان دەرخست، بە جۆرێک ستراتیژیای مۆدێلکردنی خود بە بەکارهێنانی ڤیدیۆیان بۆ دەستکاریکردنی ڕەفتاری منداڵێکی تەمەن دە ساڵان جێبەجێ کرد کە لە یەکێک لە سەنتەرە چارەسەرییەکانی تایبەت بە تەنگەنەفەسیی بۆریچکەکانی هەوا دەمایەوە. منداڵەکە چەندین ڕەفتاری نەگونجاوی لێ دەردەکەوت کە ڕێگر بوو لە تێکەڵاوبوونی لەگەڵ ئەو منداڵانەی لە سەنتەرە چارەسەرییەکەدا بوون. منداڵەکە چەندین دەستێوەردانی ڕەفتاریی بۆ کرا بەڵام وەک پێویست وەڵامدانەوەی نەبوو، هەتا ئەوکاتەی Creer و Miklich دەستێوەردانێکی ڕەفتارییان داڕشت کە پشتی بە جێبەجێکردنی ستراتیژیای مۆدێلکردنی خود بە بەکارهێنانی ڤیدیۆ دەبەست، بە شێوەیەک کە منداڵەکە تۆمار کرا لە کاتێکدا ڕەفتارە پەسەندکراوە کۆمەڵایەتییەکانی بە شێوەی پێویست ئەنجام دەدا، و پاش ئەوەی منداڵەکە سەیری ئەو ڕەفتارانەی کرد بە سەرکەوتوویی جێبەجێی کردن، ئەمەش بەشدار بوو لە تێکەڵاوبوونی سەرکەوتووانەی لەگەڵ هاوتەمەنەکانیدا.»

«پاش ئەوەی ستراتیژیاکە بە سەرکەوتوویی بۆ پاڵپشتیکردنی ڕەفتارە خوازراوەکانی قوتابییان جێبەجێ کرا، توێژەران ڕوویان لە هەڵسەنگاندنی کاریگەریی جێبەجێکردنی لەگەڵ قوتابییانی خاوەن کەمئەندامی کرد بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی دەستکەوتی ئەکادیمییان. ئەو هەوڵانە بوونە هۆی دەرکەوتنی ژمارەیەک لێکۆڵینەوە کە تاوتوێی کاریگەریی بەکارهێنانی ستراتیژیای مۆدێلکردنی خود بە بەکارهێنانی ڤیدیۆیان دەکرد بۆ پەرەپێدانی لێهاتووییەکانی خوێندنەوە لای قوتابییانی قۆناغی سەرەتایی کە کێشەی خوێندنەوەیان هەیە، بەتایبەت کە ٨٠٪ی ئەو قوتابییانەی لە پۆلی کێشەکانی فێربووندا پۆلێن دەکرێن دەستنیشانی کێشەی خوێندنەوەیان بۆ دەکرێت. دەرئەنجامەکانی ئەو لێکۆڵینەوانە ئاماژەیان بە کاریگەریی بەکارهێنانی ستراتیژیاکە کردووە لەگەڵ قوتابییانی خاوەن کێشەی خوێندنەوە و هەروەها ئەو قوتابییانەی کێشەی پەیوەست بە خوێندنەوەیان هەیە؛ بەو پێیەی ئەو دەستێوەردانە خوێندنەوەییانەی بە جۆرێک داڕێژراون کە بەکارهێنانی مۆدێلکردنی خود بە ڤیدیۆ وەک پێکهاتەیەکی بنەڕەتیی دەستێوەردانەکە لەخۆبگرێت، بەشدار بووە لە باشترکردنی بەرچاوی دەستکەوتی قوتابییان لە بابەتی خوێندنەوەدا. هەروەها کاریگەریی دەستێوەردانەکە لە باشترکردنی ڕەوانیی خوێندنەوە لای قوتابییان دەرکەوت، بە جۆرێک ستراتیژیاکە توانای قوتابییان بۆ خوێندنەوەی دەقی خوێندنەوە کە ژمارەیەکی دیاریکراو لە وشە لەخۆدەگرێت، لە ماوەیەکی کاتیی دیاریکراودا و بە شێوەیەکی دروست بەرز دەکاتەوە، ئەمەش هانی لێهاتووییەکانی تێگەیشتن لە خوێندنەوەیان دەدات. شایانی باسە کە جێبەجێکردنی ستراتیژیای مۆدێلکردنی خود بە بەکارهێنانی ڤیدیۆ لەگەڵ ستراتیژیاکانی تردا وەک ستراتیژیای فێرکردنی هاوتەمەنەکان، نەخشەی چیرۆک، یان چاودێریکردنی خود، بەشدارە لە زیادکردنی بەرهەمی خوێندنەوەیان بە شێوەیەکی کاریگەر کە ڕەنگە ببێتە هۆی کەمکردنەوەی بۆشایی دەستکەوتی خوێندنەوە لە نێوان ئەوان و هاوتەمەنەکانیاندا کە کێشەی خوێندنەوەیان لێ دەرناکەوێت.»

«ئەوەی گرنگیی ئەم ستراتیژیایە زیاتر دەکات ئەگەری جێبەجێکردنیەتی لە ماڵەوە و قوتابخانەدا لە ڕێگەی پەیڕەوکردنی هەنگاوی سادە کە دەکرێت بەم شێوەیە جێبەجێ بکرێن:»

«١- دەقی خوێندنەوەی گونجاو بۆ ئاستی قوتابییەکە دیاری بکە، بە ڕەچاوکردنی دیاریکردنی ژمارەی وشەکانی ناو دەقەکە و لێهاتووییە خوێندنەوەییە لەخۆگیراوەکان بە شێوەیەکی گونجاو»

«٢- ئامێرێکی ئەلیکترۆنی دیاری بکە کە بتوانرێت بە ئاسانی و سەربەخۆیی لەلایەن قوتابییەکەوە بەکاربهێنرێت، بۆ نموونە (iPad, iPhone, Mac)؛ کە لە ڕێگەیەوە دەتوانیت یەکێک لەو ئەپڵیکەیشنە بەکاربهێنیت کە یارمەتیت دەدات بۆ مۆنتاژکردنی ڤیدیۆ بە شێوەیەکی باش وەک ئەپڵیکەیشنی (iMovie).»

«٣- دەقی خوێندنەوەکە بکە بە چەند ڕستەیەکەوە، ڕستەی یەکەم بخوێنەوە، داوا لە قوتابییەکە بکە بیخوێنێتەوە و لە ڕێگەی ڤیدیۆوە تۆماری بکە. ئەگەر قوتابییەکە بە شێوەیەکی دروست و بە خێراییەکی گونجاو خوێندییەوە بڕۆ بۆ ڕستەی دووەم و بە هەمان شێواز جێبەجێی بکە. بەڵام لە ئەگەری خوێندنەوەی نادروستی دەقەکە و بە خێراییەکی نەگونجاو لەلایەن قوتابییەکەوە، خوێندنەوە هەڵەکەی بۆ ڕستەکە بسڕەوە، داوای لێ بکە دووبارەی بکاتەوە هەتا تۆمارێکت دەستدەکەوێت کە خوێندنەوەی دروستی ئەو بۆ ڕستەکە نیشان بدات، بەم شێوەیە بەردەوام بە تا تۆمارکردنی خوێندنەوەی قوتابییەکە بۆ تەواوی دەقەکە بە دروستی تەواو دەبێت»

«٤- پێداچوونەوە بە تۆمارەکەدا بکە پێش ئەوەی قوتابییەکە سەیری بکات، و دوای دڵنیابوونەوە لە دروستییەکەی داوا لە قوتابییەکە بکە چەندین جار سەیری بکات لەگەڵ لاساییکردنەوەی خوێندنەوەکەی هەتا بتوانێت دەقەکە بە ڕەوانی بخوێنێتەوە.»

«لە ڕێگەی ئەم هەنگاوانەوە ڕوون دەبێتەوە کە بەکارهێنانی ستراتیژیای مۆدێلکردنی خود بە بەکارهێنانی ڤیدیۆ ڕێگە بە مامۆستایان دەدات ئەو لێهاتووییەی دەیانەوێت فێری قوتابییەکەی بکەن بکەنە چەند هەنگاوێکەوە کە لەگەڵ توانای ئەودا بگونجێت، هەروەها ڕێگە بە قوتابییەکە دەدات هەوڵی فێربوونی تەواوی هەر هەنگاوێک دووبارە بکاتەوە تا بە شێوەی خوازراو بە ئەنجام دەگات. جگە لەوەش، پشتبەستنی بە بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا بە یەکێک لە گرنگترین هاندەرەکان دادەنرێت کە پاڵ بە قوتابییانەوە دەنێت بۆ بەدەستهێنانی دەستکەوت و دووبارەکردنەوەی هەوڵەکانیان چ لە ماڵەوە و چ لە قوتابخانەدا بە هەمان شێوە.»

ئەم بابەتە لە بنەڕەتدا بە زمانی عەرەبی بڵاوکراوەتەوە. ئەم وەرگێڕانە بە یارمەتی زیرەکیی دەستکرد ئەنجام دراوە؛ دەقی عەرەبی سەرچاوەی سەرەکییە.