دەستێوەردانی پێشوەختەی پشتبەستوو بە یاری

دەکرێت ڕاهێنانی دایکوباوک لە دانیشتنەکانی چارەسەری ئاخاوتن بۆ دەستێوەردانی پێشوەختە لەڕێگەی دەستێوەردانەکانی پشتبەستوو بە یاری یان چالاکییە ڕۆتینییەکانەوە پێشکەش بکرێت. 

لەم وتارەدا ڕێنماییەکان سەبارەت بە باشترین شێوازەکانی پراکتیزەکردن دەربارەی ڕاهێنانی دایکوباوک لەڕێگەی دەستێوەردانە پێشوەختەکانی پشتبەستوو بە یاری لەگەڵتاندا بەش دەکەین.

دەستێوەردانەکانی پشتبەستوو بە یاری لەلایەن (What Works Clearinghouse (WWC، ٢٠١٢ بە «پراکتیزەگەلێک کە بۆ باشترکردنی گەشەی کۆمەڵایەتی، سۆزداری، جەستەیی و مەعریفی لەڕێگەی یاریی کارلێککارانەوە داڕێژراون» پێناسە دەکرێن. دەکرێت لە شوێنی جۆراوجۆردا جێبەجێ بکرێن، لەوانە لە کلینیکەکان، کۆبوونەوە بچووکەکان و ماڵەوە. دەستێوەردانەکانی پشتبەستوو بە یاری دەکرێت لە دانیشتنی تاکەکەسی لەگەڵ چارەسەرکاردا پێشکەش بکرێن، یان دەکرێت دایکوباوکان/چاودێران ڕابهێنرێن بۆ بەکارهێنانی ستراتیژییە پاڵپشتیکارەکان لە کاتی یاریکردندا.

• ڕۆبەرتس و کایزەر لە ساڵی ٢٠١١دا بۆیان دەرکەوت کە ڕاهێنانی دایکوباوک بۆ لێهاتووییەکانی پەیوەندیکردنی کۆمەڵایەتی لەڕێگەی یارییەکەوە کە جەخت لەسەر زیادکردنی کارلێکی دایکوباوک لەگەڵ وەڵامەکانی منداڵدا دەکاتەوە، کاریگەرییەکی ئەرێنی لەسەر لێهاتووییە زمانییەکانی منداڵان هەبووە.

هەروەها، بارتۆن و ئەوانی تر لە ساڵی ٢٠٢٠دا بۆیان دەرکەوت کە فێرکردنی ڕاستەوخۆی لێهاتووییەکانی یاریکردن لای ئەو منداڵانەی تەمەنیان لەنێوان ٢ و ٥ ساڵدایە و خاوەن کەمئەندامین کاریگەرییەکی بەسوودی هەیە، و توێژینەوەکە دەریخست کە بەڵگەی بەهێز هەیە کە پاڵپشتی لە بەکارهێنانی مۆدێلکردنی گەورەساڵان بۆ لێهاتووییەکانی یاری و زمان لەگەڵ منداڵانی خاوەن کەمئەندام دەکات. 

بۆیە، توێژەران پێشنیار دەکەن کە گەورەساڵان مۆدێلی چەندین ڕەفتاری یاریکردن بکەن (جۆرە جیاوازەکانی یاری)، بە بەکارهێنانی کۆمەڵێک یاریی باو و جۆراوجۆر (بووکەڵەکان، بلۆکەکان، هتد).

خاڵێک کە دەبێت لەبەرچاو بگیرێت:

ئەوەیە کە هەرچەندە یاریی ڕێکخراو دەرفەتێکی فێربوونی بەنرخە بۆ منداڵانی بچووک، بەڵام تەنها یەکێکە لە ١١ پۆلی ژینگەکانی چالاکیی خێزانی و کۆمەڵایەتی کە منداڵان تێیدا بەشدار دەبن و دەکرێت یاری خۆی لە خۆیدا ڕۆتینێکی ڕۆژانە نەبێت بۆ هەموو خێزانەکان، بۆیە لەوانەیە بەئامانجگرتنی لێهاتوویی و ستراتیژییەکان لە چالاکییەکانی یاریکردن لە ماڵەوە گونجاوترین یان کاراترین ڕێگە نەبێت بۆ بەئامانجگرتنی هەندێک لێهاتوویی یان ستراتیژی، چونکە بەشێک نین لە ڕۆتینی سروشتی یان ژینگەکەیان.

بۆیە پێشنیار دەکرێت کە چارەسەرکار تێگەیشتنێکی قووڵ بۆ ئەوەی کە خێزانەکان لە ماوەی ڕۆژدا دەیکەن پەیدا بکات، و ڕاهێنانی دایکوباوکان/چاودێران لە گونجاوترین شوێنەکان بۆیان پێشکەش بکات.

ستراتیژیی چارەسەری «بێ جانتا»

مەکویلیام لە ساڵی ٢٠١٠ ناوی جانتای یاریی نا «ئایکۆنی سەردانکەری ماڵەوە بۆ دەستێوەردانی پێشوەختە» چونکە بەزۆری جانتای یارییەکان پڕە لە یاریی هاندەر کە بە سوودبەخش بۆ گەشەی منداڵ دادەنرێن (مەعریفە و زمان و هتد)، و لەوانەیە کۆمەڵێک کەلوپەلی تری بەسوود و هاندەریش لەخۆبگرێت کە چارەسەرکار بە پێویستی دەزانێت.

ئەو چارەسەرکارانەی کە جانتای یارییەکان دەبەنە ماڵەکان، زیاتر مەیلیان هەیە دەستێوەردانی ڕاستەوخۆ لەگەڵ منداڵەکەدا پێشکەش بکەن لەڕێگەی کارلێککردن لەگەڵ منداڵەکە و یاریکردن بە یارییەکان، لەبری ئەوەی دایکوباوکان/چاودێران ڕابهێنن لەسەر بەکارهێنانی ستراتیژییەکان.

جاروبار، دایکوباوکان/چاودێران بەشداری لە دانیشتنەکاندا دەکەن، و بە شێوەیەکی ئاسایی لە کۆتایی سەردانەکەدا، یارییەکان دووبارە دەخرێنەوە نێو جانتاکە و دەبردرێن. 

هەرچەندە بەکارهێنانی جانتای یاری بەم شێوەیە لە سەردانە ماڵییەکاندا «خراپ» نییە، بەڵام لەوانەیە ناژیرانە بێت ئەگەر لە کۆتایی دانیشتنەکەدا یارییەکان ببردرێن، خێزانەکە ناتوانن هەمان کەلوپەل دوای سەردانەکە بەکاربهێنن. 

هەندێک لە دایکوباوکان/چاودێران دووبارەکردنەوەی ئەو ستراتیژییانەی کە چارەسەرکار پێشانی داوە لە کاتی بەکارهێنانی یارییەکانی خۆیاندا بە قورس دەزانن، بۆیە پراکتیزەکردن سنووردار دەبێت. سەرەڕای ئەوەش، بردنی جانتای یارییەکان دوای کۆتاییهاتنی دانیشتنەکە وا پێشنیار دەکات کە ناوەڕۆکی جانتاکە هۆکاری دروستکردنی جیاوازییەکەیە، نەک ستراتیژی و ڕێبازەکان.

لەم دواییانەدا، پێشکەشکارانی خزمەتگوزارییەکانی دەستێوەردانی پێشوەختە دەستیان کردووە بە گرتنەبەری ڕێبازی چارەسەری «بێ جانتا». ئەمە بەکارهێنانی ئەو کەلوپەلانە لەخۆدەگرێت کە لە ژینگەی ماڵەوەدا بەردەستن، و نیشاندانی چۆنیەتیی بەکارهێنانیان بۆ پاڵپشتیکردنی گەشەی منداڵ، لەبری بردنی جانتایەکی یاری.

 چارەسەرکاران دەتوانن نیشانی بدەن کە چۆن شتە ئاشناکان وەک یاری بەکاربهێنرێن یان دەتوانن دایکوباوکان/چاودێران ڕابهێنن لەسەر ئەوەی چۆن ستراتیژییەکانی ئاسانکاریی زمان لە ڕۆتینی ڕۆژانەدا بەکاربهێنن.

کەلوپەلی جێگرەوە کە دەکرێت وەک یاری لە ماڵەوە بەکاربهێنرێن:

• کتێبی وێنەدار و ستیکەرەکان لەسەر شتومەکی ڕۆژانە بەکاربهێنە و لەگەڵ منداڵەکەدا دەربارەی وێنەی گۆڤارەکان یان ئەوانەی لە ڕیکلامە بێبەرامبەرەکاندا دەردەکەون قسە بکە.
• هەندێک سابوون تێکبدە بۆ دروستکردنی بلقی تایبەت بە خۆت، و پەڕێک یان پارچەیەکی بچووکی کاغەز یان کلێنسێک بەکاربهێنە بۆ تەقاندنی ئەم بلقانە.
• بەکارهێنانی ئامێرە مۆسیقییەکان یان کەوچکی دارین و لێدان لە مەنجەڵەکان، بۆ نموونە: برنجی وشک یان مەعکەرۆنە بخەرە ناو قاپێکی بەتاڵەوە و ڕایوەشێنە. 
• بەکارهێنانی دانەوێڵە وەک: کۆرن فلێکس، برنجی وشک یان مەعکەرۆنە (ئەگەر منداڵەکە هێشتا شتەکان دەکاتە دەمیەوە)،
• حەوزی خۆشۆردن یان سندووقە پلاستیکییە بەتاڵەکان پڕ بکە لە ئاو و وا لە منداڵەکەت بکە کاتێکی خۆش بەسەرببات

لەڕێگەی داگرتنی ئەپی Ynmo Plan، دەستپێشخەری بکە لە پشکنینی پێشوەختە بۆ زمانی منداڵەکەت و پێوەری گەشەی زمانی جێبەجێ بکە بۆ زانینی ئاستی گەشەکردنی لێهاتووییە زمانییەکانی

ئێستا پێوەری گەشەی زمانی تاقی بکەرەوە!

ئەم بابەتە لە بنەڕەتدا بە زمانی عەرەبی بڵاوکراوەتەوە. ئەم وەرگێڕانە بە یارمەتی زیرەکیی دەستکرد ئەنجام دراوە؛ دەقی عەرەبی سەرچاوەی سەرەکییە.